Din
Islomning bir necha asosiy manbasi toʻplangan yurt
Oʻzbekiston — dunyoviy davlat; aholisining asosiy qismi hanafiy mazhabidagi sunniy musulmonlar. Uning islom ilmiga qoʻshgan tarixiy hissasi hududining kattaligiga mutlaqo mos kelmaydi.
Ulamolar
810-yilda Buxoroda tugʻilgan Imom Buxoriy «Sahih»ni tuzdi — bu sunniy musulmonlar Qurʼondan keyingi eng ishonchli kitob deb biladigan hadis toʻplamidir. Termizlik Imom Termiziy oltita muʼtabar toʻplamdan yana birini yaratdi. Samarqand yaqinidagi qishloqdan chiqqan Imom Moturidiy sunniy aqidasining ikki asosiy maktabidan biriga asos soldi. Buxoro chekkasida dafn etilgan Bahouddin Naqshband esa oʻz nomini shu yerdan Osiyo va undan narigi oʻlkalarga tarqalgan naqshbandiya tariqatiga berdi. Toʻrtala ziyoratgoh ham bugungacha faol.
Undan avval va yonma-yon
Islom VIII asrda diniy jihatdan zich manzaraga kirib keldi. Zardushtiylik Xorazm va Sugʻdda uzoq vaqt qaror topgan edi. Janubdagi Termiz muhim buddaviylik markazi boʻlgan — Fayoztepa va Qoratepadagi monastir xarobalari hanuz qazilmoqda. Nestorian nasroniy va moniylik jamoalari ham xuddi shu savdo yoʻllaridan foydalangan. Buxoro yahudiylari bu yerda ming yildan ortiq yashab kelmoqda, oʻz lahjasi va ibodat anʼanasi bilan. Bugun konstitutsiya dinni davlatdan ajratadi; rus pravoslav, yahudiy, katolik va boshqa jamoalar oʻz ibodat joylariga ega.
Eng muhimi
- Imom Buxoriyning «Sahih»i sunniy musulmonlar tomonidan Qurʼondan keyingi eng ishonchli kitob sanaladi
- Toshkentdagi Hazrati Imom majmuasida dunyodagi eng qadimiy Qurʼon qoʻlyozmalaridan biri saqlanadi
- Samarqand yaqinidan chiqqan Imom Moturidiy sunniy aqidasining ikki asosiy maktabidan biriga asos solgan
- Termiz islom mintaqaga yetib kelishidan asrlar avval yirik buddaviylik markazi boʻlgan